Posiadanie marihuany na własny użytek – czy można uniknąć kary?
Tak – w niektórych sprawach o posiadanie marihuany na własny użytek możliwe jest uniknięcie skazania. Nie oznacza to jednak, że posiadanie niewielkiej ilości marihuany jest automatycznie legalne albo że każda taka sprawa zostanie umorzona.
Co do zasady posiadanie marihuany może prowadzić do odpowiedzialności karnej. Jednocześnie ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii przewiduje możliwość umorzenia postępowania, jeżeli posiadana ilość jest nieznaczna, narkotyk był przeznaczony na własny użytek, a okoliczności sprawy przemawiają za tym, że wymierzenie kary byłoby niecelowe.
W praktyce duże znaczenie mają ilość zabezpieczonej substancji, jej przeznaczenie, sposób przechowywania, okoliczności zatrzymania oraz dotychczasowa karalność osoby podejrzanej.
Jeżeli zostałeś zatrzymany z marihuaną albo w Twojej sprawie przedstawiono zarzut posiadania narkotyków, warto jak najwcześniej przeanalizować możliwość zastosowania art. 62a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Jako radca prawny prowadzę sprawy karne na etapie postępowania przygotowawczego i sądowego. Reprezentuję podejrzanych i oskarżonych w sprawach dotyczących posiadania marihuany oraz innych środków odurzających.
Umów konsultację w sprawie o posiadanie marihuany
Czy posiadanie marihuany na własny użytek jest przestępstwem?
Samo przeznaczenie marihuany na własny użytek nie oznacza automatycznie, że jej posiadanie jest dozwolone.
Odpowiedzialność za posiadanie środków odurzających została uregulowana w art. 62 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Co do zasady osoba, która wbrew przepisom ustawy posiada środki odurzające lub substancje psychotropowe, może ponosić odpowiedzialność karną.
Znaczenie ma jednak nie tylko sam fakt posiadania narkotyku, ale również jego ilość i wszystkie okoliczności konkretnej sprawy.
Ustawa przewiduje zarówno typ podstawowy przestępstwa, jak i wypadek mniejszej wagi. W określonych sytuacjach możliwe jest również umorzenie postępowania na podstawie art. 62a ustawy.
Co grozi za posiadanie marihuany?
Zgodnie z art. 62 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii posiadanie środków odurzających lub substancji psychotropowych jest zagrożone karą pozbawienia wolności do 3 lat.
Jeżeli przedmiotem czynu jest znaczna ilość narkotyków, odpowiedzialność jest surowsza.
Z kolei w wypadku mniejszej wagi możliwe jest orzeczenie grzywny, kary ograniczenia wolności albo kary pozbawienia wolności do roku.
Nie oznacza to jednak, że każda osoba zatrzymana z niewielką ilością marihuany zostanie skazana. W określonych przypadkach możliwe jest zakończenie sprawy bez wyroku skazującego.
Art. 62a – kiedy można umorzyć sprawę o posiadanie marihuany?
Jednym z najważniejszych przepisów w sprawach dotyczących niewielkich ilości narkotyków jest art. 62a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Przepis ten pozwala na umorzenie postępowania, jeżeli łącznie występują określone okoliczności.
Znaczenie ma przede wszystkim to, czy:
- ilość środka odurzającego była nieznaczna,
- substancja była przeznaczona na własny użytek sprawcy,
- okoliczności popełnienia czynu przemawiają przeciwko celowości ukarania,
- stopień społecznej szkodliwości czynu uzasadnia odstąpienie od prowadzenia postępowania.
Spełnienie tych przesłanek nie powoduje automatycznego umorzenia sprawy. Przepis daje organom prowadzącym postępowanie możliwość jego umorzenia, dlatego bardzo duże znaczenie ma sposób przedstawienia okoliczności konkretnej sprawy.
Sprawdź, czy w Twojej sprawie możliwe jest umorzenie postępowania
Co oznacza „nieznaczna ilość marihuany”?
Ustawa nie wskazuje jednej sztywnej liczby gramów, która w każdej sprawie oznaczałaby „nieznaczną ilość”.
Ocena ma charakter indywidualny i zależy między innymi od rodzaju zabezpieczonej substancji, jej ilości, właściwości oraz okoliczności jej posiadania.
Nie można więc przyjąć zasady, że posiadanie określonej liczby gramów marihuany zawsze prowadzi do zastosowania art. 62a albo zawsze je wyklucza.
W praktyce znaczenie ma całokształt materiału dowodowego.
Czy samo stwierdzenie, że marihuana była na własny użytek, wystarczy?
Nie.
Przeznaczenie narkotyku na własny użytek jest jedną z przesłanek zastosowania art. 62a, ale organ prowadzący postępowanie ocenia również pozostałe okoliczności sprawy.
Znaczenie mogą mieć między innymi:
- ilość zabezpieczonego narkotyku,
- sposób jego zapakowania,
- miejsce przechowywania,
- okoliczności zatrzymania,
- ujawnienie wag, woreczków lub innych przedmiotów,
- treść zabezpieczonej korespondencji,
- wyjaśnienia podejrzanego,
- dotychczasowa karalność.
Dlatego linia obrony powinna być dostosowana do materiału dowodowego, a nie ograniczać się do samego stwierdzenia, że substancja była przeznaczona wyłącznie na własne potrzeby.
Czy osoba niekarana ma większą szansę na umorzenie?
Dotychczasowa niekaralność może być jedną z okoliczności korzystnych dla podejrzanego, ale sama w sobie nie przesądza o umorzeniu postępowania.
W praktyce znaczenie ma całokształt sytuacji, w tym sposób życia sprawcy, charakter zdarzenia, ilość narkotyku oraz to, czy z materiału dowodowego wynika, że substancja rzeczywiście była przeznaczona wyłącznie na własny użytek.
Brak wcześniejszej karalności może jednak wzmacniać argumentację wskazującą, że wymierzenie kary w konkretnej sprawie byłoby niecelowe.
Co dzieje się po zatrzymaniu z marihuaną?
W praktyce sprawa często rozpoczyna się od ujawnienia substancji podczas kontroli, przeszukania osoby, pojazdu albo mieszkania.
Policja może zabezpieczyć znalezioną substancję i poddać ją badaniu. W dalszej kolejności mogą zostać przeprowadzone czynności procesowe, w tym przesłuchanie podejrzanego.
W zależności od okoliczności sprawy możliwe jest również przeszukanie mieszkania albo innych pomieszczeń, jeżeli organy ścigania uznają, że mogą znajdować się tam dalsze środki odurzające lub dowody związane z przestępstwem.
Już na tym etapie istotne znaczenie może mieć sposób składania wyjaśnień oraz analiza prawidłowości przeprowadzonych czynności.
Czy trzeba składać wyjaśnienia na policji?
Osoba podejrzana ma prawo do obrony, w tym prawo do odmowy składania wyjaśnień oraz odmowy odpowiedzi na poszczególne pytania.
Nie w każdej sprawie najlepszym rozwiązaniem będzie jednak całkowite milczenie. W niektórych przypadkach korzystne może być przedstawienie określonych okoliczności już na początku postępowania.
Decyzja powinna zależeć od materiału dowodowego oraz obranej strategii obrony.
Z tego względu przed złożeniem szczegółowych wyjaśnień warto skonsultować sytuację z obrońcą i ustalić, jakie informacje mogą mieć znaczenie dla dalszego przebiegu sprawy.
Czy można umorzyć sprawę już na etapie postępowania przygotowawczego?
Tak.
Art. 62a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii przewiduje możliwość umorzenia postępowania nawet przed wydaniem postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia.
W praktyce oznacza to, że w określonych okolicznościach sprawa może zakończyć się bez kierowania aktu oskarżenia do sądu.
Dlatego argumenty przemawiające za zastosowaniem art. 62a warto przedstawiać możliwie wcześnie, jeżeli materiał dowodowy daje ku temu podstawy.
Posiadanie marihuany – wypadek mniejszej wagi
Nie każda sprawa dotycząca niewielkiej ilości marihuany musi zakończyć się umorzeniem na podstawie art. 62a.
W określonych przypadkach czyn może zostać zakwalifikowany jako wypadek mniejszej wagi.
Ma to istotne znaczenie dla zakresu odpowiedzialności karnej, ponieważ ustawowe zagrożenie karą jest wówczas łagodniejsze niż w podstawowym typie przestępstwa posiadania narkotyków.
Ocena, czy zachodzi wypadek mniejszej wagi, również zależy od całokształtu okoliczności sprawy.
Marihuana znaleziona w mieszkaniu – kto odpowiada?
Sam fakt znalezienia marihuany w mieszkaniu, w którym przebywa kilka osób, nie powinien automatycznie przesądzać, do kogo należała zabezpieczona substancja.
Dla odpowiedzialności za posiadanie konieczne jest ustalenie związku konkretnej osoby z ujawnionym narkotykiem.
Znaczenie mogą mieć miejsce znalezienia substancji, dostęp innych osób do pomieszczenia, wyjaśnienia uczestników zdarzenia, zabezpieczone ślady oraz inne dowody zgromadzone w postępowaniu.
W takich sprawach szczególnie istotna jest dokładna analiza materiału dowodowego i sposobu przeprowadzenia przeszukania.
Posiadanie marihuany a udzielanie lub handel narkotykami
Posiadanie narkotyku na własny użytek należy odróżnić od jego udzielania innym osobom albo wprowadzania do obrotu.
Jeżeli materiał dowodowy wskazuje na możliwość sprzedaży lub przekazywania narkotyków innym osobom, kwalifikacja prawna i zagrożenie karą mogą być znacznie poważniejsze.
Znaczenie mogą mieć m.in. sposób porcjowania substancji, zabezpieczona korespondencja, przepływy finansowe czy zeznania innych osób.
Dlatego w sprawach dotyczących marihuany istotne jest precyzyjne ustalenie, jaki charakter miało posiadanie zabezpieczonej substancji.
Jak obrońca może pomóc w sprawie o posiadanie marihuany?
Pomoc obrońcy może obejmować przede wszystkim:
- analizę prawidłowości zatrzymania i przeszukania,
- ocenę materiału dowodowego,
- udział w przesłuchaniu podejrzanego,
- przygotowanie strategii obrony,
- ocenę możliwości zastosowania art. 62a ustawy,
- przygotowanie wniosku o umorzenie postępowania,
- reprezentację przed prokuraturą i sądem.
W sprawach o posiadanie niewielkiej ilości marihuany szczególnie istotne jest ustalenie, czy istnieją podstawy do zakończenia sprawy bez skazania.
Jeżeli zostałeś zatrzymany z marihuaną, możesz również przeczytać mój artykuł zatrzymanie za marihuanę – co robić?.
Umów konsultację z obrońcą w sprawie o marihuanę
FAQ – posiadanie marihuany na własny użytek
Czy za kilka gramów marihuany można zostać skazanym?
Tak. Nie istnieje ogólna zasada, zgodnie z którą posiadanie kilku gramów marihuany jest legalne. W konkretnej sprawie możliwe może być jednak zastosowanie art. 62a albo zakwalifikowanie czynu jako wypadku mniejszej wagi.
Czy posiadanie marihuany na własny użytek jest legalne?
Nie można przyjąć, że samo przeznaczenie marihuany na własny użytek wyłącza odpowiedzialność karną. Może ono natomiast mieć znaczenie przy ocenie możliwości umorzenia postępowania na podstawie art. 62a.
Czy policja może przeszukać mieszkanie po znalezieniu marihuany?
W określonych sytuacjach organy ścigania mogą przeprowadzić przeszukanie, jeżeli istnieją podstawy do przypuszczenia, że w danym miejscu znajdują się rzeczy mogące stanowić dowód w sprawie lub podlegające zajęciu.
Czy art. 62a oznacza, że sprawa musi zostać umorzona?
Nie. Przepis przewiduje możliwość, a nie obowiązek umorzenia. Każda sprawa jest oceniana indywidualnie.
Czy warto składać wniosek o umorzenie?
Jeżeli okoliczności sprawy wskazują na możliwość zastosowania art. 62a, zasadne może być przedstawienie organowi prowadzącemu postępowanie argumentacji przemawiającej za umorzeniem sprawy.
Czy niekaralność pomaga w sprawie o marihuanę?
Może mieć znaczenie jako jedna z okoliczności ocenianych w sprawie, ale nie gwarantuje umorzenia postępowania.
Zobacz również:
- zatrzymanie za marihuanę
- obrona w sprawach karnych
- postępowanie przygotowawcze
- zatrzymanie i areszt
- przesłuchanie w sprawie karnej